Udruženje registrovano u Republici Srbiji čiji se ciljevi ostvaruju u oblasti izbora i koje je zainteresovano da posmatra rad organa za sprovođenje izbora može podneti Republičkoj izbornoj komisiji prijavu za domaćeg posmatrača najkasnije sedam dana pre dana glasanja.
Uz prijavu za domaćeg posmatrača prilaže se spisak predstavnika domaćeg posmatrača, koji sadrži ime, prezime, JMBG i područje posmatranja za svakog predstavnika domaćeg posmatrača koji se prijavljuje za akreditaciju.
Predstavnik domaćeg posmatrača može biti akreditovan za domaćeg posmatrača samo ako je punoletan državljanin Republike Srbije, ako nije kandidat za narodnog poslanika niti član organa za sprovođenje izbora.
Međunarodna i strana organizacija i udruženje koji su zainteresovani da prate rad organa za sprovođenje izbora mogu podneti Republičkoj izbornoj komisiji prijavu za stranog posmatrača najkasnije deset dana pre dana glasanja.
Uz prijavu za stranog posmatrača prilaže se spisak predstavnika stranog posmatrača, koji sadrži ime, prezime, broj putne isprave, naziv države koja je izdala putnu ispravu i područje praćenja za svakog predstavnika stranog posmatrača koji se prijavljuje za akreditaciju.
Uz prijavu za stranog posmatrača prilaže se i spisak prevodilaca ako su oni u pratnji prijavljenih predstavnika stranog posmatrača, koji sadrži ime, prezime i JMBG za svakog prijavljenog prevodioca koji je državljanin Republike Srbije, odnosno ime, prezime, broj putne isprave i naziv države koja je izdala putnu ispravu za svakog prijavljenog prevodioca koji je državljanin strane države koji se prijavljuje za akreditaciju.
Prijavu za stranog posmatrača i spisak predstavnika stranog posmatrača i prevodilaca koji su u njihovoj pratnji Republička izborna komisija bez odlaganja dostavlja ministarstvu nadležnom za spoljne poslove, koje je dužno da svoje mišljenje o toj prijavi dostavi Republičkoj izbornoj komisiji u roku od tri dana od dana kada je prijavu primilo.
Predstavnik strane države koja je zainteresovana da prati rad organa za sprovođenje izbora može podneti prijavu strane države za posmatrača ministarstvu nadležnom za spoljne poslove najkasnije deset dana pre dana glasanja.
Uz prijavu strane države za posmatrača prilaže se spisak njenih predstavnika, koji sadrži ime, prezime, broj putne isprave, naziv države koja je izdala putnu ispravu i područje praćenja za svakog njenog predstavnika koji se prijavljuje za akreditaciju.
Uz prijavu strane države za posmatrača prilaže se i spisak prevodilaca ako su oni u pratnji njenih prijavljenih predstavnika, koji sadrži ime, prezime i JMBG za svakog prevodioca koji je državljanin Republike Srbije, odnosno ime, prezime, broj putne isprave i naziv države koja je izdala putnu ispravu za svakog prijavljenog prevodioca koji je državljanin strane države koji se prijavljuje za akreditaciju.
Ministarstvo nadležno za spoljne poslove prosleđuje prijavu strane države za posmatrača i spisak njenih predstavnika i prevodilaca koji su u njihovoj pratnji sa mišljenjem Republičkoj izbornoj komisiji u roku od tri dana od dana kada je prijavu primilo.
Posmatraču koji se prijavio da posmatra rad biračkih odbora može se dozvoliti da posmatra rad svih biračkih odbora na teritoriji određene lokalne izborne komisije.
Posmatraču koji se prijavio da posmatra rad biračkog odbora u inostranstvu ili rad biračkog odbora u zavodima za izvršenje krivičnih sankcija može se dozvoliti da posmatra rad samo onog biračkog odbora za koji se prijavio.
Posmatraču koji se prijavio da posmatra rad lokalnih izbornih komisija može se dozvoliti da posmatra rad svih lokalnih izbornih komisija na teritoriji određenog upravnog okruga, odnosno Grada Beograda.
Sednici Republičke izborne komisije, lokalne izborne komisije ili na biračkom mestu ne mogu istovremeno prisustvovati dva predstavnika istog udruženja koje je prijavljeno kao domaći posmatrač.
Podnosiocu prijave kojem je dozvoljeno da posmatra rad organa za sprovođenje izbora Republička izborna komisija izdaje odgovarajuće ovlašćenje, a njegovim predstavnicima i prevodiocima koji su u njihovoj pratnji odgovarajuće legitimacije u koje se upisuju neophodni podaci iz spiska priloženog uz prijavu za posmatrača.
Ovlašćenja i legitimacije izdaju se u roku od tri dana od dana podnošenja prijave za posmatrača, odnosno od prijema mišljenja ministarstva nadležnog za spoljne poslove ako prijava ispunjava uslove propisane zakonom.
Troškove posmatranja rada organa za sprovođenje izbora snosi podnosilac prijave za posmatrača.
Predstavnik posmatrača rada biračkog odbora može da prati rad biračkog odbora od primopredaje izbornog materijala pre glasanja do okončanja primopredaje izbornog materijala posle glasanja, uključujući i otvaranje glasačke kutije, prebrojavanje glasova, utvrđivanje rezultata glasanja, glasanje van biračkog mesta, kao i ponovno glasanje na tom biračkom mestu.
Ako se ponovi glasanje na nekom biračkom mestu, podnosilac prijave za posmatrača ima pravo da promeni svoje predstavnike koji posmatraju rad biračkog odbora, a ako na tom biračkom mestu nije imao svoje predstavnike, može da ih prijavi radi praćenja rada biračkog odbora na sprovođenju ponovnog glasanja.
Predstavnik posmatrača rada biračkog odbora dužan je da postupa po pravilima o održavanju reda na biračkom mestu.
Birački odbor može da udalji predstavnika posmatrača s biračkog mesta ako se on ne pridržava pravila o održavanju reda na biračkom mestu, ako na biračkom mestu koristi mobilni telefon ili druga sredstva za vezu i komunikaciju, a posebno ako ometa rad biračkog odbora.
Birački odbor je dužan da o udaljenju predstavnika posmatrača i razlozima za njegovo udaljenje odmah obavesti lokalnu izbornu komisiju, a birački odbor u inostranstvu o tome obaveštava Republičku izbornu komisiju.
O prisustvu predstavnika posmatrača rada biračkog odbora sačinjava se zapisnik na obrascu koji propisuje Republička izborna komisija, a koji sadrži podatke o predstavnicima posmatrača koji su pratili rad biračkog odbora i njihove eventualne primedbe.